|
Het klimaat van Brazilië
Brazilië is het grootste land van Zuid-Amerika en het op vier na
grootste land ter wereld. Brazilië staat vooral bekend om het voetbal,
de mooie vrouwen en het carnaval. Een belangrijker kenmerk van
Brazilië is het complexe ecologische systeem, waar de natuur en het
klimaat een prachtig samenspel vormen en het land haar unieke plekjes
geeft op deze wereld. Het Amazonegebied is één van de meest
fascinerende natuurgebieden en wordt gezien als de longen van de
aarde. Wetenschappers kijken dan ook met zorg naar de snelle
ontbossing van dit miljoenen vierkante kilometers grote tropisch
regenwoud.
Omdat het grootste deel van Brazilië ten zuiden van de Evenaar ligt
zijn de seizoenen tegenovergesteld aan onze seizoenen. In theorie zou
het tijdens onze zomermaanden in Brazilië winter moeten zijn. Het
enige wat je merkt is dat de zuidelijk helft van Brazilië in die
periode wat lagere temperaturen heeft dan tijdens onze wintermaanden,
als het daar in theorie zomer is. Winters weer kun je echter vergeten
in Brazilië, wie op wintersport wil gaan zal uit moeten wijken naar
andere landen.
Verschillende klimaatzones
Brazilië kent verschillende klimaten, die voor een groot deel onder de
hoofdcategorieën tropisch en subtropisch geschaard kunnen worden. Door
de ligging van dit enorme land zijn het allemaal warme klimaten. De
uiteindelijke klimaatzone en de bijbehorende kenmerken worden vooral
bepaald door de ligging ten opzichte van de Atlantische Oceaan, het
Hoogland van Brazilië, het Andesgebergte ten westen van Brazilië en
het al eerder genoemde Amazonegebied.
Het hele Amazonegebied en noordelijke deel van het Hoogland van
Brazilië kent tropische klimaten. Ten zuidoosten van de monding van de
Amazonerivier en het gehele westelijke deel van het Amazonegebied
heeft een tropisch regenwoudklimaat, type Af volgens de Köppen-Geiger
klimaatclassificatie. De rest van het Amazonegebied heeft voornamelijk
een tropisch moessonklimaat (type Am), wat het vooral te danken heeft
een duidelijk aanwezige nattere periode, de zogenaamde moesson ofwel
regentijd.
Vrijwel het gehele gebied tussen het Amazonegebied en de denkbeeldige
lijn tussen Pantanal en Rio de Janeiro heeft een tropisch
savanneklimaat (type Aw). Uitzonderingen vormen de hoger gelegen
gebieden in centraal Brazilië waar een warm en deels gematigd
savanneklimaat heerst (types Cwa en Cwb), het binnenland in het oosten
waar voor een groot deel een warm steppeklimaat heerst (type Bsh) en
de kuststrook tussen Salvador en Rio de Janeiro waar tropische moesson
en tropische regenwoudklimaten de toon zetten.
Het zuiden van Brazilië heeft een warm zeeklimaat met warme zomers en
milde winters. Het gaat hierbij vooral om de regio's Paraná, Santa
Catarina, Rio Grande do Sul en Sao Paulo. Omdat in de lokale
wintermaanden de temperaturen 's nachts kunnen dalen tot onder de tien
graden is er hier overduidelijk geen sprake meer van een tropisch
klimaat.
Klimaatinformatie van plaatsen en streken in Brazilië
De klimaatinfo op deze pagina is slechts beknopte informatie.
Specifieke info over weer en klimaat is te vinden op de
klimaatpagina's per streek of stad.
Voor Brazilië is de volgende klimaatinformatie beschikbaar:
Regen
Aan regen geen gebrek in Brazilië. Vooral in de regenwouden van het
Amazonegebied en in het uiterste oosten van Brazilië (in de omgeving
van Recife) valt het hemelwater volop naar beneden. Op jaarbasis kan
er vooral in het westen en het oosten van het Amazonegebied veel regen
vallen. De natste gebieden zijn goed voor maar liefst tweeduizend tot
ruim vierduizend millimeter regen op jaarbasis. In deze gebieden valt
de regen gedurende het hele jaar met niet al te grote variaties in de
hoeveelheden per maand. De centrale Amazone is minder nat, hier valt
per jaar gemiddeld 1500 tot 2000 millimeter regen. Tijdens de
wintermaanden (juli tot en met september) valt er een stuk minder dan
tijdens de moesson, waardoor de totale hoeveelheid neerslag
achterblijft in vergelijking tot de rest van het gebied. De rest van
Brazilië is ook goed voor minimaal duizend millimeter regen per jaar,
meestal is er sprake van een nat en een droger seizoen. Dit is
verschillend per regio en wordt verder behandeld in de specifieke
klimaatpagina's over gebieden en plaatsen in Brazilië.
De regio Ceará in het noordoosten is gemiddeld een stukje droger dan
de omliggende gebieden. Het gaat echt om statistische gemiddelde
waardes die geen garantie geven, omdat de precieze locaties waar de
regen valt en de daarbij behorende hoeveelheden zeer grote verschillen
kunnen vertonen. Zo kan er op locatie A het ene jaar 600 millimeter
regen vallen terwijl dezelfde plek de pech heeft het jaar daarop een
dubbele hoeveelheid te mogen verwerken.
Regenseizoen
Sommige plekken zoals de tropische regenwouden in het westen van de
Amazone en bij de monding in het oosten kennen geen regenseizoen. Op
deze locaties valt gedurende het hele jaar een ruime hoeveelheid aan
regen. In het uiterste zuiden van Brazilië is de winter iets natter
dan de zomer. Een groter contrast vind je echter in het uiterste
oosten van Brazilië in het kustgebied rondom Recife. Hier zijn de
zomers redelijk droog en de winters uitermate nat. Meer dan 200
millimeter regen per maand in mei en juni zijn hier heel normaal.
Het centrale deel van het Amazonegebied heeft wel een
regenseizoen waarmee het zich onderscheidt van de rest van dit gebied.
De periode juni tot en met september zijn hier een droge periode, wat
je als relatief moet zien. Op de meeste plekken valt dan nog steeds 30
tot 100 millimeter regen per maand. De draslandgebieden van Pantanal
kennen een regenseizoen dat loopt vanaf december tot en met mei. In
deze periode valt er zo'n duizend tot veertienhonderd millimeter regen
die ervoor zorgt dat de waterspiegel tot maar liefst 3 meter kan
stijgen. Het water zet dan grote stukken land onder water waardoor het
erg vruchtbaar wordt. Een andere schat van dit gebied zijn de vele
dier- en vissoorten, waarvan sommigen door toedoen van de mens helaas
dreigen uit te sterven. Het gebied is erg populair onder
natuurgenieters maar ook onder mensen die dieren willen vangen om daar
(soms aanzienlijk hoge) sommen met geld voor te vangen.
Het centrale gebied van Brazilië, waar je vooral de wat hoger gelegen
gebieden vindt, heeft ook natter seizoen in de zomermaanden. Zo heeft
de stad Brasilia wintermaanden waarin het aantal regendagen beperkt
blijft tot gemiddeld 3 tot 5 per maand terwijl in de zomer het bijna
elke dag regent en vrijwel iedere maand (ruim) boven de tweehonderd
millimeter neerslag uitkomt.
Warmte
Aan warmte geen gebrek in Brazilië. Niet alleen het weer is warm,
ook aan de mensen en in de muziek voel je de warmte. Grote delen van
Brazilië hebben het hele jaar of een aanzienlijk deel van het jaar je
maken met temperaturen die rond tropische waardes liggen van rond de
30 tot 33 graden overdag en iets boven de twintig graden gedurende de
late nacht. In de zuidelijke helft van Brazilië is het in de
wintermaanden wat koeler. Met gemiddeld 20 tot 28 graden overdag nog
steeds zeer aangenaam, wel kunnen de nachten wat frisser zijn met
temperaturen die kunnen dalen naar 5 tot 10 graden. In de kuststrook
vanaf Rio de Janeiro tot Salvador mag je hier gerust vijf tot acht
graden bij optellen.
Vorst komt bijna niet voor in Brazilië. Enkel op de hoogste toppen van
de bergen kunnen de temperaturen sporadisch even onder het vriespunt
duiken. Het meenemen van ski's kun je echter uit je hoofd zetten, want
grote vlaktes met sneeuw zul je hier niet zien.
UV-straling
De kracht van de zon is in Brazilië groot. In het noorden, dat rond of
net iets onder de Evenaar ligt, is er vrijwel het hele jaar de
hoogst mogelijk zonkracht van 11 van toepassing. In december en
januari kan deze iets lager liggen net als op momenten dat het flink
bewolkt is. De zuidelijke helft van Braziliè heeft in de zomermaanden
ook te maken met een zeer sterke zon waarbij je met een witte huid al
binnen een kwartier kunt verbranden. In de lokale wintermaanden, als
het bij ons zomer is, is de zonkracht vergelijkbaar met bij ons op het
zelfde moment. Vlak voor en na de zomer ligt de UV-index al iets hoger
dan het bij ons maximaal haalbare. Goed smeren met een hoge factor
zonnemelk is het advies. Tijdens de heetste uren (van 11 tot 16 uur)
kun je het beste uit de zon blijven of je goed bedekken.
Klimaatcijfers
De onderstaande cijfers gelden voor de stad Rio de Janeiro. Ze
kunnen als een gemiddelde
voor Brazilië gezien worden, maar omdat het klimaat in Brazilië zo
divers is moet je daar niet teveel waarde aan hechten. Belangrijk is
om de specifieke klimaatinformatie zoals die op de aparte
klimaatpagina's van plaatsen in Brazilië gegeven wordt te bezoeken en
die info als referentiemateriaal gebruiken voor die stad of streek.
Meer klimaatinformatie
Klimaatcijfers zijn handig, maar bieden geven geen totaal beeld van
het klimaat en de mogelijke weersomstandigheden binnen een bepaalde
periode. Hoe groot de kans op winters weer, (extreme)
hitte of orkanen is vind je vaak niet terug in cijfers.
Daarom bieden wij per maand handige extra klimaatinfo. Onderstaande
info geldt voor de stad Rio de Janeiro. Belangrijk is om de
specifieke klimaatinformatie zoals die op de aparte klimaatpagina's
van plaatsen in Brazilië gegeven wordt te bezoeken en die info als
referentiemateriaal gebruiken voor die stad of streek. Zeker op het
gebied van neerslag en de UV-index kunnen er redelijke verschillen
voorkomen met onderstaande info. De kans op winters weer is in heel
Brazilië nihil, de kans op (zeer) warm weer is in het noorden hoger en
in het zuiden en sommige delen in het westen en centraal Brazilië
lager.
Disclaimer
De informatie op deze pagina is zo zorgvuldig mogelijk samengesteld
uit klimaatgegevens van meteorologische instituten, weerkundigen en
andere bronnen. De rubriek "méér klimaatinformatie" is door
ervaringsdeskundigen gemaakt op basis van statistieken en ervaringen.
Aan alle gegevens op deze pagina kunnen geen rechten ontleend worden.
Het weer heeft geen geheugen en biedt geen garanties. Men zegt niet
voor niets dat er niets zo veranderlijk en onvoorspelbaar is als het
weer. De samenstellers van deze site voelen zich dan ook op geen
enkele wijze aansprakelijk voor schade in wat voor vorm dan ook die
mogelijkerwijs ontstaan zou zijn door beslissingen van derden op basis
van door ons beschikbaar gestelde informatie.
|